rodospress.com

Η διασπορά δυνάμεων, τα ακραία φαινόμενα και τα καθηλωμένα Canadair.

Πού οφείλεται η ραγδαία εξάπλωση των πυρκαγιών και η δυσκολία στην κατάσβεσή τους. Μια πρώτη αποτίμηση.

Οπισθοδρομούσα πυρκαγιά (backing fire, δηλαδή πυρκαγιά που έχει πορεία αντίθετα με τον άνεμο), "ανθρώπινη δραστηριότητα", υβριδική απειλή, πρωτοφανή μετεωρολογικά δεδομένα, αεροσκάφη που δεν πετούν, πυροσβεστικές δυνάμεις σε διασπορά, ανθρώπινο δυναμικό, οχήματα και εναέρια μέσα με μεγάλο μέσο όρο ηλικίας.

Αυτές είναι μερικές από τις εύλογες αιτίες που εντοπίζονται (ή "δικαιολογίες" θα πουν ορισμένοι) και εξηγούν τη ραγδαία εξάπλωση των πυρκαγιών και τη δυσκολία στην κατάσβεσή τους, όπως αυτές που εξελίσσονται σε Αλεξανδρούπολη, Δαδιά και σε σημεία του εθνικού δρυμού της Πάρνηθας που δεν είχαν καεί ποτέ στο παρελθόν.

Ανάγκη για αλλαγές επιχειρησιακού σχεδιασμού
Ωστόσο, ένας εθνικός μηχανισμός πυρόσβεσης και εθνικής ασφάλειας πρέπει να προλαμβάνει απειλές, να προφυλάσσει δάση και περιουσίες πολιτών, να προβλέπει και να ενισχύεται για το δυσάρεστο μέλλον της επονομαζόμενης "κλιματικής κρίσης". Οι διαπιστώσεις δεν αρκούν.

Τα υπάρχοντα αριθμητικά και ηλικιακά δεδομένα του προσωπικού πυρόσβεσης, ο αριθμός και η "ηλικία" των πυροσβεστικών οχημάτων, τα "γερασμένα" πτητικά μέσα, δεν είναι πλέον σε θέση να αντιμετωπίσουν και να περιορίσουν περισσότερες από δύο MEGA FIRES, πόσο μάλλον περισσότερες από 5-6, υπό αυτές τις συνθήκες. Κυβερνητικές πηγές αλλά και ο ίδιος ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Κικίλιας έκαναν λόγο για την ανάγκη "να κάνουμε και άλλα βήματα για να καταφέρουμε να ανταπεξέλθουμε".

Οι ίδιες πηγές ενημέρωσης αναφέρουν ότι είναι επιβεβλημένη η αλλαγή του επιχειρησιακού σχεδιασμού πυρόσβεσης και η χρησιμοποίηση τεχνολογικών εξοπλισμών και μοντέλων πρόγνωσης της εξάπλωσης του μετώπου της πυρκαγιάς σε πραγματικό χρόνο όπως και έγκαιρης ειδοποίησης (early warning).

Με αυτά τα βοηθήματα, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, των πυροσβεστικών οχημάτων και των εναέριων μέσων, οι επικεφαλής του Πυροσβεστικού Σώματος θα μπορούν να σχεδιάσουν την καλύτερη διάταξη των επίγειων και εναέριων δυνάμεων πυρόσβεσης.

Πολλά εναέρια, περισσότεροι εποχικοί, αλλά τι;
Αν και τη φετινή αντιπυρική περίοδο τα εναέρια μέσα αυξήθηκαν κατά έξι, σε 89 αεροσκάφη συνολικά, δεν φαίνεται να ανταποκρίθηκαν αποτελεσματικά στην κατάσβεση των μεγάλων πυρκαγιών.

Στον Έβρο, όπου η φωτιά που εκδηλώθηκε στο πευκόφυτο δάσος της Δαδιάς ενώθηκε με αυτήν της Αλεξανδρούπολης, δημιουργώντας ένα μέτωπο δεκάδων χιλιομέτρων, όπως έγινε και σε αυτά της Φυλής και Πάρνηθας. Ποιος ήταν ο ρόλος των αεροσκαφών;

Τα πυροσβεστικά αεροσκάφη καναντέρ CL415 και CL215, δεν μπορούσαν να επιχειρήσουν εξαιτίας των "μανιταριών" καπνού και υψηλών θερμοκρασιών. Χθες τα τέσσερα CL415 βρίσκονταν στην πυρκαγιά της Αλεξανδρούπολης, δύο CL415 δεν μπόρεσαν να επιχειρήσουν στην Πάρνηθα, ούτε στο Δίστομο, και κατέληξαν στη Βάγια Θηβών. Τα CL215 πέταξαν αλλά δεν επιχείρησαν λόγω προβλημάτων. Έτσι έξι air tractor έκαναν τις περιφερειακές ρίψεις επιβραδυντικού υγρού στην Πάρνηθα, όπου επιχειρούσαν μόνο τα 9 ελικόπτερα.

"Ρεκόρ"… κατάστασης κόκκινου συναγερμού
"Επτά φορές φέτος το καλοκαίρι μεγάλες περιοχές, πολλές περιοχές της χώρας τέθηκαν για πρώτη φορά σε κατάσταση συναγερμού 5. Δηλαδή διπλάσιες από το 2021, τετραπλάσιες από το 2019 και επταπλάσιες από το 2012", ανέφερε χαρακτηριστικά ο Βασίλης Κικίλιας.

Αντίστοιχη εικόνα περιέγραψε και ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, αντιστράτηγος, Γεώργιος Πουρνάρας: "Θα μου επιτρέψετε να πω στα 32 χρόνια υπηρεσίας στο Σώμα, δεν έχω ζήσει παρόμοιες ακραίες συνθήκες και πραγματικά οι συνθήκες είναι ακραίες.

Ακόμη και το βράδυ, που περιμέναμε να μειωθεί η ένταση των ανέμων, είχαμε εντάσεις ανέμων 6-7 μποφόρ και ριπές 8 μποφόρ και 10, 85 χιλιόμετρα την ώρα".

Εκκενώσεις… "στα χαρτιά"
Αλλο πρόβλημα είναι οι αλλεπάλληλες… αποτυχημένες επιχειρήσεις εκκένωσης από το βράδυ της Τρίτης μέχρι και την ώρα που η φωτιά άγγιξε τα πρώτα σπίτια στους οικισμούς των Αχαρνών και των Άνω Λιοσίων, κοντά στις παρυφές της Πάρνηθας. Οι αστυνομικές δυνάμεις, προσπαθούσαν για ώρες αλλά μάταια, να απομακρύνουν τους κατοίκους της περιοχής, που δεν ήθελαν να εγκαταλείψουν τις περιουσίες τους.

Ούτε τα προειδοποιητικά μηνύματα του 112, σε Αγία Παρασκευή, Καποτά, Λεφάντω, Άγιο Ιωάννη Ρώσο, αλλά και ούτε και οι εκκλήσεις των αστυνομικών, μπόρεσαν να αποτρέψουν για ακόμα μια φορά τις εικόνες χάους σε πύρινο μέτωπο της Αττικής.

Οι φλόγες ξεκίνησαν μετά τις 11:00 το πρωί και άρχισαν να φτάνουν στα όρια των οικισμών. Ομως την ώρα που οι πυροσβέστες προσπαθούσαν να σώσουν τα σπίτια, οι αστυνομικοί κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, βρέθηκαν να απομακρύνουν κατοίκους μέσα από τη φωτιά.

Η φωτιά… "προειδοποιούσε"
Λίγα λεπτά πριν τις 20:00 το βράδυ της Τρίτης, οι αρχές προειδοποιούσαν τους κατοίκους του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου στην Ντάρδιζα για τη φωτιά που πλησίαζε απειλητικά τον οικισμό. Σχεδόν 15 ώρες αργότερα, οι φλόγες έφτασαν στον οικισμό και έκαψαν σπίτια.

Ομως ακόμα και αυτή η αργή κάθοδος του πύρινου μετώπου, δεν απέτρεψε την καταστροφή, με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να αδυνατούν να προστατεύσουν τις περιοχές κάτω από την Πάρνηθα, ακόμα και όταν υπήρχε αρκετός χρόνος. Μάταια στελέχη της Πολιτικής Προστασίας, εθελοντές και κάτοικοι, ζητούσαν ενίσχυση των δυνάμεων τα ξημερώματα της Τετάρτης, βλέποντας τις φλόγες να "θεριεύουν" κατεβαίνοντας προς τα σπίτια.

Είναι ενδεικτικό ότι λίγο πριν τις 03:00, κομβόι από περίπου 10 πυροσβεστικά οχήματα και υδροφόρες, που έσπευδε για να ενισχύσει τις δυνάμεις κατάσβεσης στον Άγιο Ιωάννη Ρώσο, δέχτηκε την τελευταία στιγμή νέα εντολή και οπισθοχώρησε, κινούμενο τελικά προς την περιοχή που γινόταν η θωράκιση του Εθνικού Δρυμού.

Η διασπορά των δυνάμεων και οι αλλεπάλληλες αλλαγές στην επιχειρησιακή διαχείριση του μετώπου, επί της ουσίας δεν απέτρεψαν κανένα από τα δύο εφιαλτικά ενδεχόμενα, να φτάσει δηλαδή η φωτιά στον Δρυμό και να απειλήσει σπίτια στις παρυφές της Πάρνηθας.

Αντιπύρ στην Πάρνηθα
Δεκάδες κατοικίες σε Αγία Παρασκευή, Άγιο Ιωάννη Ρώσο και Λεφάντω, παραδόθηκαν στις φλόγες, ενώ η φωτιά έφτασε μέχρι το στρατόπεδο Καποτά. Συνολικά 780 μετανάστες, μεταφέρθηκαν προληπτικά από την Αμυγδαλέζα προς την Μαλακάσα και το Αλλοδαπών, υπό τον φόβο ότι το πύρινο μέτωπο θα "χτυπούσε" και το κέντρο φιλοξενίας.

Το μέτωπο που κατέστρεφε κατοικίες στην Αγία Παρασκευή Μενιδίου, ανέβαινε προς τον εθνικό δρυμό της Πάρνηθας. Ενώ οι φλόγες μέχρι τις 13:00 έκαιγαν στο λόφο, στην περιοχή του στρατοπέδου Καποτά, μέσα σε 10 λεπτά της ώρας η πυρκαγιά έκανε κηλίδωση και μεταφέρθηκε στον απέναντι λόφο περνώντας πάνω από τη χαράδρα, χωρίς να κάψει τίποτε στο ενδιάμεσο. Το ένα μέτωπο εξαπλωνόταν προς το παλιό σανατόριο με κατεύθυνση το καζίνο, όπου φαίνεται να υπήρξε μια ανακοπή του σε στροφές του δρόμου.

Το δεύτερο μέτωπο βρισκόταν πάνω από το στρατόπεδο Καποτά, στο ρέμα Αγίου Γεωργίου. Εκεί επιχειρούσαν μόνο τα ελικόπτερα, και πεζοπόρα τμήματα του πυροσβεστικού σώματος που είχαν βρει πρόσβαση από χωματόδρομους της περιοχής. Για να το ανακόψουν, τα πεζοπόρα τμήματα προχώρησαν σε περιορισμένη χρήση Αντιπύρ, εκμεταλλευόμενοι την αντίθετη φορά του ανέμου.

Ως Αντιπύρ (Βackfire), ορίζεται η ελεγχόμενη φωτιά που τίθεται στην εσωτερική πλευρά μίας αντιπυρικής ζώνης, σε πορεία αντίθετη προς το μέτωπο της πυρκαγιάς, για να μειώσει το ρυθμό εξάπλωσης της πυρκαγιάς. Υπήρξε η ανησυχία, αυτό το μέτωπο να γυρίσει νότια της ρεματιάς με κατεύθυνση Αγ. Παρασκευή και Θρακομακεδόνες. Αργά χθες το απόγευμα υπήρχε η συγκρατημένη αισιοδοξία, ότι η ένταση του μετώπου θα περιοριζόταν σημαντικά.

Διακρίνεται τίποτα κοινό με τη φωτιά στη Ρόδο;